नागपूर :- नागपूर शहरातील ई-रिक्षा चालकांवर विविध मार्गांवर लादण्यात आलेल्या निर्बंधांमुळे हजारो चालकांच्या रोजगाराचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. वाहतूक कोंडी आणि अपघातांचे कारण पुढे करून ई-रिक्षांवर निर्बंध लादण्याऐवजी शहरातील रस्त्यांची परिस्थिती, सुरू असलेली बांधकामे आणि वाहतूक व्यवस्थेतील त्रुटी यांचा विचार प्रशासनाने करावा, अशी मागणी ई-रिक्षा चालक नितीन मेश्राम आणि गौरीशंकर नंदेश्वर यांनी केली आहे.
नागपूरमध्ये गेल्या काही वर्षांत ई-रिक्षांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. विशेषतः कोरोना लॉकडाऊननंतर अनेकांचे पारंपरिक रोजगार आणि व्यवसाय बंद पडले. अशा परिस्थितीत अनेक बेरोजगारांनी कर्ज काढून ई-रिक्षा खरेदी केल्या आणि त्यातून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह सुरू केला. प्रत्येक चालकाच्या मागे किमान तीन ते चार सदस्यांचे कुटुंब अवलंबून असल्याने ई-रिक्षांवरील निर्बंधांचा परिणाम केवळ चालकांवर नव्हे, तर त्यांच्या कुटुंबांवरही होणार आहे.
ई-रिक्षा या बॅटरीवर चालणाऱ्या असल्यामुळे वाहन चालविताना त्यातून धूर निघत नाही. पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या वाहनांच्या तुलनेत ध्वनीप्रदूषणही कमी असते. कमी वेगामुळे ज्येष्ठ नागरिकांसाठी तसेच कमी अंतराचा प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ई-रिक्षा सोयीस्कर ठरत आहेत. सर्वसामान्य नागरिकांमध्येही या वाहनांबाबत विश्वास निर्माण झाला आहे. त्यामुळे ई-रिक्षांवर सरसकट निर्बंध घालण्याऐवजी त्यांचे योग्य नियमन करावे, अशी चालकांची भूमिका आहे.
वाहतूक कोंडीला केवळ ई-रिक्षाच जबाबदार कशा?
नागपूर शहरातील अनेक प्रमुख रस्त्यांवर उड्डाणपूल, मेट्रो आणि इतर विकासकामे सुरू आहेत. जगनाडे चौक ते भांडे प्लॉट, मानेवाडा, हसनबाग, दिघोरी तसेच लोकमान्य चौक परिसरात रस्त्यांची कामे आणि बांधकामांमुळे वाहतुकीसाठी उपलब्ध जागा कमी झाली आहे. अनेक ठिकाणी रस्त्यांवर खड्डे, अरुंद मार्ग आणि वाहतुकीचे बदललेले मार्ग यामुळे आधीपासूनच कोंडी होत आहे. अशा परिस्थितीत वाहतूक कोंडीचे संपूर्ण खापर ई-रिक्षा चालकांवर फोडणे कितपत योग्य, असा सवाल चालक उपस्थित करीत आहेत. रस्ते विकासकामांमुळे निर्माण झालेल्या अडचणींचाही प्रशासनाने विचार करावा, अशी त्यांची मागणी आहे.
अचानक निर्बंध; चालकांना पूर्वसूचना मिळाली का?
ई-रिक्षा चालकांच्या म्हणण्यानुसार, शहरातील काही प्रमुख मार्गांवर ई-रिक्षांच्या वाहतुकीवर अचानक निर्बंध लादण्यात आले. बरडी ते वाडी, सीए रोड, सावनेर रोड आणि इतर प्रमुख मार्गांवरील प्रवासी वाहतुकीवर त्याचा परिणाम होत आहे. मानेवाडा परिसरातून बरडीकडे जाण्यासारख्या मार्गांवर रस्त्यांची कामे आणि वाहतूक निर्बंध यामुळे चालकांना पर्यायी मार्ग शोधावे लागत आहेत. या निर्णयापूर्वी ई-रिक्षा चालकांना विश्वासात घेण्यात आले नाही किंवा पुरेशी पूर्वसूचना देण्यात आली नाही, असा आरोप चालक करीत आहेत.
संघटना नसल्यामुळे चालकांचा आवाज कमकुवत
ई-रिक्षा चालकांची एकत्रित आणि सक्षम संघटना नसल्यामुळे प्रशासनापर्यंत त्यांच्या समस्या प्रभावीपणे पोहोचत नसल्याचे चालकांचे म्हणणे आहे. काही ठिकाणी चालकांचे छोटे गट तयार झाले असून ते आंदोलन आणि निवेदनांच्या माध्यमातून प्रश्न मांडत आहेत. मात्र, प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी चर्चा करण्यासाठी अधिकृत प्रतिनिधी आणि कायदेशीर बाबींची माहिती असलेला नेतृत्वकर्ता नसल्यामुळे अडचणी निर्माण होत आहेत.
प्रशासनाने संवाद साधून तोडगा काढावा
ई-रिक्षा चालकांना रोजगारापासून वंचित न ठेवता वाहतुकीचे योग्य नियोजन करणे गरजेचे आहे. गर्दीच्या मार्गांवर वेळेनुसार वाहतुकीचे नियमन, स्वतंत्र थांबे, निश्चित मार्ग, वाहनांची कागदपत्रे तपासणी आणि नियमांचे पालन न करणाऱ्यांवर कारवाई असे पर्याय प्रशासनासमोर आहेत. शहरातील वाहतूक व्यवस्था सुरळीत ठेवणे जितके आवश्यक आहे, हजारो कुटुंबांच्या उपजीविकेचा विचार करणेही महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे ई-रिक्षा चालकांचे प्रतिनिधी यांची बैठक आयोजित करण्यात येणार असून संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आलेले आहे.
संपर्क क्रमांक :-Nitin Meshram ☎️ 7507530965
Gaurishankar Nandeswar ☎️ 9156580515
