📜 स्टॅम्प ड्युटीचे २० सोपे नियम
✍️ स्वतंत्र विदर्भ न्यूज पोर्टल, वरोरा
घर, फ्लॅट, जमीन किंवा कोणतीही व्यावसायिक मालमत्ता खरेदी-विक्री करताना स्टॅम्प ड्युटी ही अत्यंत महत्त्वाची कायदेशीर बाब आहे. मात्र अनेक नागरिकांना स्टॅम्प ड्युटीबाबत संपूर्ण माहिती नसल्याने गैरसमज, आर्थिक नुकसान किंवा कायदेशीर अडचणींना सामोरे जावे लागते. हे टाळण्यासाठी खाली स्टॅम्प ड्युटीविषयी २० महत्त्वाचे व सोपे नियम सविस्तरपणे दिले आहेत.
🔹 १) स्टॅम्प ड्युटी म्हणजे काय?
स्टॅम्प ड्युटी हा शासनाकडून आकारला जाणारा कर असून कोणताही मालमत्ता व्यवहार कायदेशीर ठरवण्यासाठी तो आवश्यक असतो.
🔹 २) कोणत्या व्यवहारांवर लागू?
घर, फ्लॅट, जमीन, प्लॉट, दुकान, शेतजमीन तसेच व्यावसायिक मालमत्तांच्या खरेदी-विक्रीवर स्टॅम्प ड्युटी भरावी लागते.
🔹 ३) मूल्यांकन कशावर होते?
स्टॅम्प ड्युटी बाजारमूल्य (Market Value) किंवा रेडी रेकनर दर यापैकी जो दर जास्त असेल त्यावर आकारली जाते.
🔹 ४) स्टॅम्प ड्युटी न भरल्यास?
ड्युटी न भरता केलेला व्यवहार कायदेशीरदृष्ट्या वैध मानला जात नाही आणि भविष्यात वाद निर्माण होऊ शकतात.
🔹 ५) महाराष्ट्रातील दर
महाराष्ट्रात साधारणतः स्टॅम्प ड्युटी ६% आहे. काही भागात सवलती किंवा बदल लागू होऊ शकतात.
🔹 ६) नोंदणी शुल्क
नोंदणी शुल्क वेगळे असून साधारणतः १% किंवा कमाल ₹३०,००० इतके आकारले जाते.
🔹 ७) ऑनलाइन भरणा
ई-चलान किंवा GRAS Portal द्वारे स्टॅम्प ड्युटी सुरक्षितपणे ऑनलाइन भरता येते.
🔹 ८) महिलांना सवलत
महिलांच्या नावावर मालमत्ता घेतल्यास काही जिल्ह्यांत स्टॅम्प ड्युटीमध्ये सवलत दिली जाते.
🔹 ९) ग्रामीण व शहरी फरक
ग्रामीण भागात स्टॅम्प ड्युटीचे दर शहरांच्या तुलनेत कमी असतात.
🔹 १०) एकदाच भरायचा कर
स्टॅम्प ड्युटी हा एकदाच भरावा लागणारा कर असून पुढील वर्षी पुन्हा भरावा लागत नाही.
🔹 ११) इतर दस्तऐवजांवरही लागू
Loan Agreement, Gift Deed, Transfer Deed, Lease Deed आदी कागदपत्रांवरही स्टॅम्प ड्युटी लागते.
🔹 १२) कमी किंमत दाखवणे गुन्हा
दस्तऐवजामध्ये किंमत कमी दाखवून स्टॅम्प ड्युटी चुकवण्याचा प्रयत्न केल्यास दंड व व्याज आकारले जाते.
🔹 १३) फक्त ड्युटी पुरेशी नाही
नोंदणी न करता फक्त स्टॅम्प ड्युटी भरल्यास मालकी हक्क पूर्ण होत नाही.
🔹 १४) चूक झाल्यास?
दस्तऐवजात चूक आढळल्यास दुरुस्ती शुल्क आकारले जाऊ शकते.
🔹 १५) भविष्यातील सुरक्षितता
योग्य स्टॅम्प ड्युटी भरल्यास भविष्यातील विक्री व्यवहार सुरक्षित राहतो.
🔹 १६) ऑनलाइन पावती
ऑनलाइन भरलेली स्टॅम्प ड्युटीची पावती (Receipt) पुन्हा डाउनलोड करता येते.
🔹 १७) कुटुंबांतर्गत व्यवहार
काही प्रकरणांत कुटुंबीयांमध्ये हस्तांतरण किंवा Gift Deed वर कमी दर लागू होतात.
🔹 १८) महिलांच्या नावावर लाभ
महिलांच्या नावावर मालमत्ता असल्यास अनेक राज्यांत स्टॅम्प ड्युटी कमी असते.
🔹 १९) राज्यनिहाय फरक
स्टॅम्प ड्युटीचे दर राज्यागणिक वेगवेगळे असतात. दुसऱ्या राज्यात मालमत्ता घेताना नवीन नियम तपासणे आवश्यक आहे.
🔹 २०) कायदेशीर पुरावा
योग्य पद्धतीने व पूर्ण स्टॅम्प ड्युटी भरलेली मालमत्ता ही मजबूत कायदेशीर पुरावा ठरते.
—
✍️ निष्कर्ष
स्टॅम्प ड्युटीची योग्य माहिती घेतल्यास मालमत्ता व्यवहार अधिक सोपा, सुरक्षित आणि कायदेशीरदृष्ट्या मजबूत होतो. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत नियमांची माहिती घेऊनच व्यवहार करावा, असे आवाहन स्वतंत्र विदर्भ न्यूज पोर्टल,वरोरा यांच्या वतीने करण्यात येत आहे.
— 🙏जय विदर्भ 🙏— { बातमी आणि जाहिरातीसाठी संपर्क साधा. ☎️ 9673574711 ☎️ 8329889732 }
